الملا فتح الله الكاشاني

190

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

الجزء الثامن عشر من الاجزاء الثلاثين سورة المؤمنون مكيه است و آيات آن صد و هيجده است بعدد كوفى و صد و نوزده نزد غير كوفى و اختلاف در آيهء وَأَخاه هارُونَ است كه غير كوفى است ابى بن كعب از سيد عالم ص روايت كرده كه هر كه سورهء المؤمنون را قرائت كند ملائكه مقربين در روز قيامت وى را بشارت دهند بروح و ريحان و در وقت آمدن ملك الموت بقبض روح او وى را مژده دهند به چيزى كه چشم او به او روشن شود و دل او به آن شادان و خرم شود و بنشاط تمام روح از او مفارقت كند و اصل بدار السلم گردد و از ابو عبد اللَّه ع روايتست كه هر كه سورهء المؤمنون را بخواند حقتعالى ختم كار او را بسعادت مقرون دارد و هر كه در هر جمعه بقرائة آن مداومت نمايد منزل او در فردوس اعلا با پيغمبران مرسل باشد و از حضرت رسالت ص مرويست كه ده آيه بر من نازل شده كه هر كه قراءة آن كند ببهشت درآيد و بعد از آن از اول اين سوره تلاوت فرمود تا آنكه ده آيه را تمام كرد و نيز منقولست از آن حضرت كه اولها و آخرها من كنوز الجنة اول اين سوره و آخر آن از گنجهاى بهشت است هر كه عمل كند بسه آيه از اول اين سوره و پندگيرد به چهار آيه از آخر آن ناجى و رستگار گردد و بدانكه چون حق سبحانه ختم سورة الحج كرد بامر مكلفان بعبادت و افعال خير بر طريق اجمال افتتاح اين سوره كرد بتفصيل آن مجمل و تبيين آن افعال و فرمود كه * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ ) * بدرستى كه رستگار شدند و بمقاصد دنيويه و اخرويه خود رسيدند گرويدگان به خدا و رسول ببايد دانست كه قد مثبت متوقع است هم چنان كه لما نافى آن است و هر گاه كه بر ماضى داخلشد دالست بر اثبات و دوام آن و لهذا مقرب آنست به زمان حال و چون مؤمنان از فضل الهى متوقع بودند و راجى فوز و نجات از اين جهت اين سوره را مصدر ساخت به بشارت فوز و فلاح و استمرار آن و بعد از آن در صفت ايشان فرمود كه * ( الَّذِينَ هُمْ ) * مؤمنان آناناند كه ايشان * ( فِي صَلاتِهِمْ ) * در نماز خود * ( خاشِعُونَ ) * ترسكارانند از خدا و متذلل و متخاضع در آن و چشم بر سجده گاه نهاده‌اند و بدل بدرگاه مناجات حاضر شده‌اند آورده‌اند كه پيغمبر ص در مبدء حال وقت اداى نماز بجانب آسمان نظر مىفرمود چون اين آيه نازل شد نظر بر موضع سجود گماشت و به هيچ جهة ديگر نظر نينداخت و در لباب آورده كه در حال قيام ديده بر سجده گاه بايد گماشت مگر بمكهء معظمه كه در خانهء مكرمه بايد نگريست چه